Czym jest energia (moc) bierna i dlaczego pojawia się w firmie?

Energia bierna, czy też moc bierna, towarzyszy pracy wielu urządzeń elektrycznych, m.in. silników, transformatorów, układów wentylacji, klimatyzacji, zasilaczy oraz nowoczesnego oświetlenia. Jest związana z prawidłowym działaniem instalacji elektrycznej, ale nie jest bezpośrednio zamieniana na użyteczną pracę.

Problem pojawia się wtedy, gdy jej pobór z sieci przekracza określone poziomy. W takiej sytuacji na fakturze za energię elektryczną mogą pojawić się dodatkowe opłaty.

Dlaczego firmy płacą za energię bierną?

Nadmierny pobór energii biernej oznacza dodatkowe obciążenie sieci i może powodować opłaty naliczane przez operatora. Co ważne, ich wysokość nie musi być stała. Może zmieniać się wraz z profilem pracy firmy, rozbudową instalacji czy wymianą urządzeń.

Dlatego problem może pojawić się nawet w przedsiębiorstwie, które wcześniej nie ponosiło takich kosztów.

Czym różni się energia bierna indukcyjna od pojemnościowej?

Energia bierna może mieć charakter indukcyjny lub pojemnościowy, a oba rodzaje mogą prowadzić do naliczania dodatkowych opłat.

Energia bierna indukcyjna występuje przede wszystkim w instalacjach wykorzystujących silniki, transformatory, pompy, sprężarki czy inne urządzenia wykorzystujące elementy indukcyjne.

Energia bierna pojemnościowa jest natomiast coraz częściej spotykana w nowoczesnych obiektach wyposażonych w dużą liczbę urządzeń elektronicznych. Jednym z głównych źródeł energii biernej pojemnościowej może być oświetlenie LED wraz z zastosowanymi w nim zasilaczami elektronicznymi.

Ma to szczególne znaczenie między innymi w sieciach handlowych, galeriach, sklepach, magazynach i innych dużych obiektach, w których funkcjonują rozbudowane instalacje oświetlenia LED. Przy dużej liczbie opraw nawet stosunkowo niewielki pobór mocy biernej pojedynczego urządzenia może w skali całego obiektu stać się istotnym elementem rachunku za energię.

Do pojawiania się energii biernej pojemnościowej mogą przyczyniać się również zasilacze impulsowe, falowniki, rozbudowane instalacje kablowe oraz inne urządzenia elektroniczne.

Dlatego przed doborem urządzenia kompensacyjnego należy najpierw sprawdzić, z jakim rodzajem energii biernej mamy do czynienia oraz jaka jest rzeczywista charakterystyka instalacji.

Jak sprawdzić, czy moja firma płaci za moc bierną?

Na fakturze za prąd poszukaj pozycji dotyczących energii biernej indukcyjnej lub pojemnościowej. Jeśli pojawiają się tam dodatkowe opłaty, jest to sygnał, że instalację warto przeanalizować pod kątem kompensacji.

Sama faktura pozwoli zauważyć problem, ale nie zawsze wystarczy do określenia jego przyczyny i dobrania odpowiedniego rozwiązania. W przypadku większych obiektów warto również przeprowadzić pomiary parametrów instalacji.

Na czym polega kompensacja energii biernej?

Kompensacja polega na dostarczeniu odpowiedniej ilości mocy biernej bezpośrednio w instalacji, dzięki czemu ogranicza się jej niepożądany przepływ pomiędzy instalacją odbiorcy a siecią energetyczną.

W zależności od specyfiki obiektu można zastosować różne rozwiązania, m.in. baterie kondensatorów, dławiki czy kompensatory aktywne.

Celem jest ograniczenie ponadnormatywnego poboru lub oddawania energii biernej oraz związanych z tym opłat.

Jakie urządzenie wybrać: baterię kondensatorów czy SVG?

Nie ma jednego rozwiązania, które byłoby uniwersalne dla każdej firmy.

Tradycyjne baterie kondensatorów nadal mogą bardzo dobrze sprawdzić się w instalacjach, w których dominującym problemem jest energia bierna indukcyjna i profil obciążenia jest stosunkowo stabilny.

Natomiast kompensatory SVG reagują dynamicznie na zmiany obciążenia i mogą kompensować zarówno energię bierną indukcyjną, jak i pojemnościową.

Może to mieć szczególne znaczenie w nowoczesnych instalacjach wyposażonych w dużą liczbę urządzeń elektronicznych oraz oświetlenia LED, gdzie charakter energii biernej może zmieniać się w zależności od aktualnej pracy obiektu.

Dlatego wybór urządzenia powinien wynikać przede wszystkim z charakterystyki instalacji i profilu jej pracy.

Kiedy warto zastosować kompensator SVG?

SVG szczególnie dobrze sprawdza się tam, gdzie pobór energii zmienia się szybko i trudno przewidzieć jego poziom.

Urządzenie na bieżąco reaguje na zmiany obciążenia, dlatego może być dobrym rozwiązaniem dla nowoczesnych instalacji z dużą liczbą zmiennych odbiorników, falowników, zasilaczy elektronicznych oraz rozbudowanego oświetlenia LED.

Rozwiązanie to może być szczególnie interesujące dla obiektów handlowych, produkcyjnych, magazynowych czy biurowych, w których profil pracy instalacji zmienia się w ciągu dnia.

Czy sam zakup kompensatora wystarczy, żeby obniżyć rachunki?

Nie. O skuteczności kompensacji decyduje nie tylko samo urządzenie, ale również jego właściwy dobór, miejsce montażu, przekładniki pomiarowe, przewody, zabezpieczenia oraz indywidualna konfiguracja.

Błędy na którymkolwiek z tych etapów mogą sprawić, że nawet dobre urządzenie nie przyniesie oczekiwanych efektów.

Dlatego dobór kompensatora powinien być poprzedzony analizą parametrów instalacji i rzeczywistego profilu poboru energii biernej.

Jak mogę sprawdzić, czy kompensacja działa prawidłowo?

Najprostszym sygnałem są kolejne faktury. Po prawidłowo wykonanej kompensacji dodatkowe opłaty za moc bierną powinny zostać znacząco ograniczone lub wyeliminowane.

Warto jednak regularnie sprawdzać parametry pracy instalacji, na przykład co kwartał, szczególnie jeśli zmienił się profil zużycia energii, pojawiły się nowe urządzenia, rozbudowano oświetlenie LED albo wcześniejsze oszczędności zaczęły spadać.

Czy instalacja kompensatora energii biernej się opłaca?

Kompensacja może być skutecznym sposobem na ograniczenie niepotrzebnych kosztów, ale opłacalność konkretnego rozwiązania zależy od wysokości opłat, charakterystyki instalacji oraz kosztu wdrożenia.

Dlatego najlepiej zacząć od analizy faktur i parametrów pracy instalacji, a dopiero później dobrać urządzenie i oszacować potencjalne oszczędności.

Aby dobór urządzenia kompensującego był odpowiedni, warto skonsultować temat ze specjalistą. Możesz skorzystać z naszego wsparcia w tym zakresie.

W Euro-Energii taki proces obejmuje szczegółową analizę rachunków, ocenę charakterystyki instalacji, dobór rozwiązania, kalkulację opłacalności oraz profesjonalny montaż kompensatora.